L-arginina na jaskrę

Jaskra to złodziej wzroku, który może ograbić każdego z nas z bezcennego zmysłu. Badania naukowe dają nadzieję, że l-arginina może mieć zastosowanie w leczeniu jaskry.

O jaskrze mówi się czasem, że jest cichym złodziejem wzroku. Zdawałoby się, że działa niemal niepostrzeżenie. To tak naprawdę grupa chorób oczu. Charakteryzuje się postępującym zanikiem nerwu wzrokowego. Zmianom tym towarzyszy zazwyczaj zbyt wysokie ciśnienie wewnątrz gałki ocznej.
Postępuje w niezauważalny sposób bo najczęściej pojawia się u osób powyżej 40 roku życia. Panowie tłumaczą sobie, że mroczki w polu widzenia i pogorszenie się wzroku to naturalny proces towarzyszący starzeniu. Panie swoje silne bóle oczu promieniujące do skroni, czoła a nawet szczęki także składają na karb innych problemów związanych z upływającym wiekiem, migreną, złymi okularami.

Marsz do okulisty!

Dlatego należy regularnie kontrolować wzrok, bo pierwsze zauważalne przez pacjenta niepokojące objawy pojawiają się dopiero, gdy zmiany zanikowe w nerwie wzrokowym są zaawansowane. Według danych zaprezentowanych przez profesora Jerzego Szaflika podczas obchodów Światowego Dnia Jaskry zauważalny ubytek części pola widzenia świadczy o utracie, co najmniej 50 procent włókien nerwowych w tym rejonie siatkówki.
Aż 700 tysięcy chorychWedług Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jaskra to chorobę społeczna i jest jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty w krajach gospodarczo i cywilizacyjnie rozwiniętych. Szacuje się, że 7 milionów niewidomych w tych krajach straciło wzrok z powodu jaskry.W Polsce choroba ta dotyczy około 700 tysięcy osób. Większość nie jest jednak tego świadoma, a leczy się zaledwie 65 tys chorych. Polski Związek Niewidomych szacuje, że około 18-20 procent niewidomych jest ofiarą jaskry.

Jak leczyć jaskrę?

Najczęściej leczenie jaskry polega na podawaniu choremu kropli zmniejszających ciśnienie w gałce ocznej. Kolejnym krokiem jest zabieg laserowy lub operacja. Naukowcy cały czas szukają jednak nowych sposobów na obniżenie ciśnienia prowadzącego do jaskry. Wiele badań ukazało się w drugiej połowie lat 90-tych.

I tu warto poznać odrobinkę ciekawej historii. Wówczas bowiem wielu badaczy zainteresowało się argininą – aminokwasem, który jest nam potrzebny do życia. Szczególnie istotny był jej wpływ na powstawanie w organizmie człowieka tlenku azotu (NO). W 1998 roku nagroda Nobla została przyznana trzyosobowej grupie badaczy (Robert  Furchgott, Louis Ignarro, Ferid Murad) za odkrycie „tlenku azotu jako cząsteczki sygnałowej w układzie sercowo-naczyniowym.” NO powstaje właśnie z argininy.  Tlenek azotu odpowiada za rozszerzanie naczyń krwionośnych. Jego stała synteza w przeciwdziała rozwojowi nadciśnienia i innym schorzeniom układu naczyniowego. Jak ma się to jednak do problemów ze wzrokiem?

Miej oko na l-argininę

Już w 1997 roku Arthur H. Neufeld wraz ze współpracownikami opisali obecność NO w gałce ocznej.  Autorzy ci wykazali ponadto obecność NOS-3 (śródbłonkowa syntaza tlenku azotu –  enzym przeprowadzający reakcję syntezy tlenku azotu) w śródbłonku naczyń tarczy nerwu wzrokowego. Enzym ten może mieć znaczenie w neuroprotekcji – poprzez zwiększenie syntezy NO może powodować rozszerzenie naczyń i zwiększenie przepływ krwi w tkankach.

Dlaczego jest to tak istotne? Wraz z postępem jaskry giną komórki siatkówki (zwojowe). Neuroprotekcja zapobiega lub spowalnia śmierć komórek zwojowych siatkówki.U chorych na jaskrę stwierdzono NOS-3 w śródbłonku dużych i małych naczyń. Obecność enzymu była związana z równoczesnym zmniejszeniem prędkości przepływu krwi w tkance środkowej siatkówki, tkance ocznej i tkankach rzęskowych tylnych. Wszystkie te badania wymagają jednak jeszcze potwierdzenia i dodatkowych testów.

Skąd brać l-argininę?

L-arginina to naturalna arginina. Jest ona produkowana przez człowieka jednak w określonych sytuacjach (np. choroba, dojrzewanie) nasze organizmy nie są w stanie wytwarzać jej w wystarczającej ilości. Wówczas musimy ja dostarczyć mu z zewnątrz. Bogatym źródłem są produkty bogate w białko. Znajdziemy ją więc (a w zasadzie glutaminę, z której powstaje arginina) w przetworach mlecznych, wołowinie, wieprzowinie, drobiu, łososiu, tuńczyku, halibucie. Jak więc widać weganie powinni zwracać uwagę na obecność argininy w pożywieniu i sięgać po płatki owsiane, orzechy, soję, nasiona słonecznika.

 

“Nitric oxide synthase in the human glaucomatous optic nerve head”. Neufeld A. H., Hernandez M. R., Gonzalez M. Arch. Ophthalmol. 1997, 115 (4), 497–503.

“Biochemical markers of the L-arginine-nitric oxide pathway in the aqueous humour in glaucoma patients.” Acta Ophthalmol Scand. 2002; 80(2):191-5.

„Altered Nitric Oxide System in Patients With Open-Angle Glaucoma”,Archives of Ophthalmology; ; Kaija. Polak et al; 2007;125(4):494-498. doi:10.1001/archopht.125.4.494.

“Arginina – znany aminokwas o nowych możliwościach zastosowań klinicznych”, prof. dr hab. Elżbieta Kostka-Trąbka, „Ordynator Leków” 3/2002

“Nitric oxide has a vasodilatory role in cat optic nerve head during flicker stimuli.” Buerk D. G., Riva C. E., Cranstoun S. D.:, Microvasc. Res. 1996, 52 (1), 13–26.

“Use of isolated ocular arteries in vitro to define the pathology of vascular changes in glaucoma.” Buckley C. H., Hadoke P. W., O’Brien C. J.: Br. J. Ophthalmol. 1997, 81 (7), 599–607.

“Neuroprotekcja w jaskrze: stan obecny i perspektywy”,  prof. dr hab. med. Roman Goś, Magazyn lekarza okulisty 1/2007